Gedichten in opdracht

Vrij rijmen is het mooiste dat er is. Vanuit de wisselwerking tussen vorm en inhoud zie je een gedicht ontstaan, waar je vervolgens nieuwe uitdagingen aan kunt toevoegen, zoals allitteratie en binnenrijm. Maar een minstens zo leuke uitdaging is het om te starten met een nauw omschreven thema, een boodschap die door het gedicht gedragen moet worden. Met ander woorden: een gedicht in opdracht.
Denk bijvoorbeeld aan een lofdicht op een bedrijf (serieus of ironisch). Een intermezzo in een jaarverslag. Korte berijmde statements in een brochure of kalender. Een gedicht bij een cadeau, jubileum of verjaardag. Of zelfs een licht alternatief voor een zware speech.

Ik heb een aantal gedichten in opdracht geschreven. Je vindt ze hieronder. Kun jij ook zoiets gebruiken? Laat het maar weten.

Hansen’s Cake

(Hansen’s Cakefabriek bestaat niet. Evenmin kan Langeveen bogen op een banketindustrie. Ik heb deze lofzang gemaakt
voor een eigen mailing, als voorbeeld van een zakelijk gelegenheidsgedicht.)

Disability Studies in Nederland

Een internationaal congres van Disabilty Studies in Nederland (december 2010) had als thema ‘quality of life’ en de rol die de levensverhalen van gehandicapten daarbij spelen. Ter afsluiting van het congres kregen alle deelnemers een Sint-chocoladeletter. Ik maakte drie begeleidende gedichtjes, in het Engels en het DoubleDutch.

Old man, horse ride on a roof?
So right you are to doubt it
Something I’m not able to
But don’t you go and shout it
For the sake of little kids
I never dwell about it
As for yóur disability
Feel free to tell about it

-----

Steamboat, banner, mitre, staff
Where I go, you’ll hear a laugh
Parcel, present, sugarbeast
Yes, my birthday is a feast
Chocolate, spreadgood, peppernuts
Nice to see when someone gluts
Suits a saint, this holy drive:
Add some quality to life

-----

Nationale Denktank 2009

De Stichting Nationale Denktank stelt jaarlijks een multidisciplinair team van ca. twintig veelbelovende masterstudenten, pas afgestudeerden en promovendi samen. Deze DenkTank werkt gedurende drie maanden aan creatieve en innovatieve oplossingen voor een maatschappelijk probleem. Voor 2009 was dat energietransitie: "Hoe en door wie kan de consument aangezet worden om energie-efficiënte oplossingen en hernieuwbare decentrale energiebronnen te kiezen?" Rond dit thema schreef ik vijf gedichtjes, waarvan er twee werden geplaatst in de krant van de Nationale Denktank 2009.

Wat geeft de zon een energie,
zelfs als hij even brandt.
Je snapt niet dat je luier wordt,
zo languit op het strand. 
Leg daarom naast je handdoek ook
een zonnecelpaneel.
Dan sla je al die power op -
en da’s verrassend veel.

-----

Windturbine, warmtepomp
Isolatie, dubbel glas
Kleine auto, met de trein
Korter douchen, minder gas

Zonneboiler, waterkracht
Was ophangen, HRe
Biomassa, OV-fiets
Stand-by killer, LED

Gaat het om de duurzaamheid?
Je mag me alles vragen.
Geloof me, ik ben zelfs bereid
een groene snor* te dragen.

* Groene snor = een door de Denktank ontwikkelde campagne

-----

O zeker hoor, we praten
geregeld over ‘groen’.
Maar dat is niet voldoende:
we moeten het ook doen.

Misschien dat iets meer kennis
ons iets meer inzicht biedt:
wát zoden aan de dijk zet,
wát zin heeft en wát niet.

En toch ontbreekt ook dan nog
een druppeltje magie.
Dat kleine zetje extra.
Dat ‘what’s in it for me’?

Daarom gaat men ’verantwoord’
belonen met cadeaus.
Zo’n puntenspaarprogramma
rendeert echt grandioos.

Want als je bij producten
kiest voor de duurzaamheid
heeft niet alleen ‘t milieu
maar ook jijzelf profijt.

Dit is het beste antwoord
op de besparingsvraag.
‘Spaart u GreenPoints?’
‘Ja graag.’

-----

Neem eenentwintig slimmerds
van het energieke type.
Maak de DenkTank open
en gooi ze in het diepe.
Dompel ze in kennis.
Laat alles goed beschrijven.
Dan volgt al snel transitie:
een plan komt bovendrijven.

-----

Door stroomuitval verwarmingsloos:
een groot comfort ontbeert mij.
Ik ril en tril, bewegen helpt
niet tegen klappertanden.

Gedichten over Diever

Om de mogelijkheden van 'rijmen in opdracht' wat te verkennen maakte ik eerder een aantal gelegenheidsrijmen over het mooie Drentse dorp Diever en de mensen die daar over waken.

Limerick

De jongerenwerkgroep in Diever
maakt sport en spel steeds attractiever.
Van alles te doen
op een speelwei zo groen.
Maar de jeugd heeft de bosjes veel liever.

Op de wijs van….

Plantsoenen, plantsoenen,
een dorp vol plantsoenen
Vol bomen en planten en borders en groen
Met gras om te zoenen,
en bloemen – miljoenen
Wie kan ze van vuilnis en onkruid ontdoen?

Dat is de dienst
De dienst der plantsoenen
Dieverse dienders
in ieder seizoen!

(Voor…  de…  plantsoenen, plantsoenen,)

Haiku

Eenzaam hunebed
Verweerde ooggetuige
Ziet er uit als nieuw

Geografie

Van Westeres tot Oosterkampen
Van Raadhuisweg tot Achterstraat
Van Kerkpad tot Kruisakkers
Van Dwarsdrift tot Tusschendarp
Van Brink en Kasteel tot Marke en De Grachte
Zo ver als het oog reikt: groen, groen, groen

Gemaaid, geknipt, gekapt en gesnoeid:
Diever laat niets ongemoeid
Maakt alles schoon en onkruidvrij,
bewoners en bezoekers blij

Voetpaden, fietspaden:
geschoffeld en gesopt
Het hunebed jaarlijks
stevig geschrobd
Het hele dorp
één groot decor
De plantsoenendienst
tekent er voor!

Tragedisch

Moeder Natuur, rijk zijn Uw gaven
Uit Uw schoot heeft de wereld zijn praal gekregen
Gouden wouden en rivieren, bergen en oceanen
Toch werkt een kracht U tegen

De Mens – Uw laatste kind - wil U betomen
Graaft diepe, donk’re tunnels en lijnrechte kanalen
Bedwingt de zee met dijken, velt oeroude bomen
De tol moet U betalen

Is dan Uw wraak voor dat geweld
een reeks van catastrofen?
Van grote schokken onderaards
en bliksemschicht van boven?
Van brandend bos en modderstroom?
Van razende orkanen?
Van droogte, hitte, watersnood?
Van vurige vulkanen?

Ik smeek U, toon lankmoedigheid
voor wie U wil verfraaien.
Spaar hen die hier met zorg, geduld
en vlijt plantsoenen maaien

Ollekebolleke

Statige zomereik!
Polvormend pijpenstro!
Veenpluis en muizenoor,
gagel en hei!

Al het natuurschoon van ‘t
Drents-Friese Woldgebied
is voor de Dieverse Brink
geen partij.