Ik mag graag rijmen. Ik noem het geen dichten, want dat veronderstelt al snel een diepere, of in ieder geval serieuze boodschap. Wie tussen de regels leest krijgt vast wel iets mee over ‘essentiële levensvragen’ en andere hoogdravende thema’s. Maar voorop staat voor mij de uitdaging om iets leuks op papier te zetten. En als dat gelukt is, de lat weer iets hoger te leggen.
Daarbij wil ik de ‘rijmelarij’ ontstijgen. Dat betekent heel kritisch zijn. Perfectioneren en polijsten. Een tekst is nooit af, een gedicht kan altijd mooier en beter. Ook als het om het metrum gaat trouwens. Ik ben opgegroeid met Annie’s Fluitketeltje en Homerus’ Ilias. Het liefst schrijf ik dan ook in een soepele cadans.
Ergens tussen ‘dichten’ en ‘rijmelarij’ ligt ‘dichterij’. Ik denk dat ik het daar maar op houd. Het heeft ook iets ambachtelijks, als het ‘wrochten van een gedicht’.
Een zijpad van het plezierdichten dat ik ook graag bewandel, is het bewerken van liedteksten. In de oorspronkelijke taal of als vertaling. Waarbij ik het liefst zoek naar de balans tussen trouw aan de inhoud, een goed lopende tekst en klankovereenkomst met het origineel. Hieronder enkele voorbeelden. Meer nummers staan in de planning.
You ain’t seen nothing yet – Bachman Turner Overdrive
Hoe deed ik het in bed
M’n allereerste meisje De allereerste keer Ze maakte me een stukje wijzer En er volgde nog veel meer Natuurlijk, een relatie gaat wat verder D’r is ook nog liefde en respect Maar maar maar… één vraag heeft zich in m’n hersens vastgezet Hoe deed ik het in bed Zeg me zeg me - hoe d-d-deed ik het in bed Ik wil het weten – was het goed of was het slecht Vertel vertel me - hoe d-d-d-deed ik het in bed (Hoe deed ik het, vertel me)
Nu ben ik heel wat ouder Soms samen, soms alleen ‘t Wordt steeds een beetje minder Daar kan ik niet omheen Natuurlijk, aan relaties moet je werken ’t Gaat nooit helemaal perfect Maar maar maar één gedachte krijg ik maar niet uitgezet Hoe deed ik het in bed Zeg me, zeg me - hoe d-d-d-deed ik het in bed Ik wil het wil het weten – was het goed of was het slecht Vertel vertel vertel me - hoe d-d-d-deed ik het in bed
Natuurlijk, aan relaties moet je werken ’t Gaat nooit helemaal perfect Nooit nooit nooit perfect, maar één gedachte krijg ik maar niet uitgezet Hoe deed ik het in bed Zeg me - hoe d-d-d-deed ik het in bed Ik wil het weten – was het goed of was het slecht Vertel vertel vertel me - hoe d-d-d- deed ik het in bed
(Hoe deed in het in bed Hoe d-d-d-d-d deed ik het in bed. Ik vind het belangrijk Vertel me nou Hoe deed ik het in bed Kom op, geef een oude man een opsteker Hoe d-d-deed ik het in bed)
Eigenlijk is er niets leuker dan vrij voor je uit rijmen en al gaande, uit een wisselwerking tussen vorm en inhoud, een gedicht te zien ontstaan. Waarna je jezelf ook weer nieuwe uitdagingen kunt opleggen – binnenrijm, allitteratie, een bepaald metrum - met een nog mooier resultaat. Maar net zo goed zou je kunnen vertrekken vanuit beperkingen: een nauw omlijnde boodschap, een vast thema, een van tevoren gekozen stijl, een specifieke toon: rijmen in opdracht.
Denk bijvoorbeeld aan een lofdicht op een bedrijf (serieus of ironisch), een intermezzo in een jaarverslag, korte berijmde statements in een brochure of kalender, een gedicht bij een cadeau, jubileum of verjaardag. Of zelfs een licht alternatief voor een zware speech.
Inmiddels heb ik een aantal gedichten in opdracht geschreven, voor de krant van de Nationale Denktank 2009. Het thema waar deze groep excellente studenten zich over boog was energietransitie: "Hoe en door wie kan de consument aangezet worden om energie-efficiënte oplossingen en hernieuwbare decentrale energiebronnen te kiezen?" Dat was tevens het uitgansgpunt voor mijn gedichten. Twee daarvan vind je hieronder. Wil je ook zoiets – of iets heel anders? Neem contact op.
Gedichten voor De Nationale DenkTank 2009
Neem eenentwintig slimmerds van het energieke type. Maak de DenkTank open en gooi ze in het diepe.
Dompel ze in kennis. Laat alles goed beschrijven. Dan volgt al snel transitie: een plan komt bovendrijven.
Deze digitale bundel geeft je een idee van wat ik zoal berijmd en gedicht heb. Ik vul hem geregeld aan met oud en nieuw werk. Reacties, suggesties en ander commentaar zijn van harte welkom:
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
Vuvuzela
Hoe vaak of Wesley belt Hoe Robben zich herstelt De twitters van Elia, wat moet ik er mee?
De Grote Vier of niet De druk als favoriet Bespaar me al dat lege geklets op TV
Kom toeteraars, val aan! (pwaa pwaa-pwaa pwaa-pwaap) Zwel aan tot een orkaan! (pwaa pwaa-pwaa pwaa-pwaap) Ik kan zelfs Jeroen Grueter niet verstaan!
Vuvuzela Vuvuzela Vuvuzela Aaaaahhhhhh
(Met dank aan Jacques Herb)
Voor jou
Voor al die mooie jaren met z’n tweeën Voor voor- en tegenspoed die is geweest Voor lachen gieren brullen, heel het feest Voor zware storm en metershoge zeeën
Voor al die nachten dat we samen vreeën Voor alle bonje die ik heb gevreesd Voor hartenpijn die niet zo snel geneest Voor al je wilde plannen en ideeën
Jij bent mijn heel, mijn al, mijn ganse leven Moet ik nog zeggen dat ik van je hou? Je weet, ik zal je altijd alles geven Dus dit gedicht is helemaal voor jou En helemaal voor jou alleen geschreven Nu moet ik nog wat maken voor m’n vrouw
Mijn eerste bundel op papier is 12 december 2009 verschenen. Onder de titel ‘Op rijm en zo’ zijn uiteenlopende gedichten bijeengebracht, van light tot medium verse, vormvast en vrij.
Omdat ik de smaak te pakken had, heb ik meteen ook de bundel ‘In Muiden’ uitgebracht. Hierin vind je onder meer een Amudarium (Muider ABC-op-rijm) en een achttal schetsen van bezoekers van dit mooie stadje.
Beide bundels kun je hier (en nu) bestellen. ‘Op rijm en zo’ telt 50 pagina’s en kost € 7,95 plus € 2,00 verzendkosten. ‘In Muiden’ telt 32 pagina’s en kost € 6,95 plus € 2,00 verzendkosten. Bestel je beide bundels tegelijk, dan betaal je € 14,50 plus € 2,50 verzendkosten.
Mail je bestelling naar
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
en maak het verschuldigde bedrag over op rekening nr. 34.31.50.441 t.n.v. Bas Holzhaus.
Bijgaand enkele voorbeelden uit beide bundels. Ik wens je alvast veel leesplezier!
Op rijm en zo
Recept van negen letters
Blancheer een kilo raapsteel, ons basisingrediënt. Roer het met een staalreep voor wat ijzersupplement.
Te weinig kookervaring? Ga in de pastaleer. Neem wel aparte les ook al kost je dat wat meer.
Recepten ga je snappen wanneer j’er een paar leest. En ‘t is niet per se taal: de plaatjes zeggen het meest.
Nu verder: voeg het sap toe dat je uit een peer slaat. Dan tot slot de streepaal die in z’n eigen smeer braadt.
Zo’n lekker-langzaam-maaltijd verdient een ereplaats. Goed, je krijgt een slaapreet, maar de smaak is bovenmaats.
Dag poes
De mensen zeggen Een kat heeft negen levens Twee zou al mooi zijn
Boekengek
Zeldzame paperback! Nieuwstaat met stofomslag! Deel zesentwintig heeft mij hier ontmoet!
Zware symptomen van bibliomania. Ik ben besmet en mijn God, het voelt goed.